Mynd af Sešlabanka Ķslands
Sešlabanki Ķslands


21. febrśar 2006
Matsfyrirtękiš Fitch breytir horfum į lįnshęfismati rķkissjóšs śr stöšugum ķ neikvęšar vegna vaxandi žjóšhagslegs ójafnvęgis

Matsfyrirtękiš Fitch Ratings greindi frį žvķ ķ dag aš horfum fyrir lįnshęfismat rķkissjóšs Ķslands vegna skuldbindinga ķ innlendri og erlendri mynt hafi veriš breytt śr stöšugum ķ neikvęšar. Lįnshęfiseinkunn fyrir erlendar langtķmaskuldbindingar var stašfest AA- (AA mķnus) og fyrir innlendar skuldbindingar AAA. Einnig var landseinkunn (e. country ceiling ratings) stašfest AA og lįnshęfiseinkunnin fyrir erlendar skammtķmaskuldbindingar F1+.

Ķ frétt Fitch segir eftirfarandi ķ lauslegri žżšingu:

                Įstęša breytinga į horfum, śr stöšugum ķ neikvęšar, eru „vķsbendingar um talsvert aukna įhęttu ķ žjóšarbśskapnum vegna ósjįlfbęrs višskiptahalla og hratt vaxandi hreinna erlendra skulda”, segir Paul Rawkins sérfręšingur ķ lįnshęfismati rķkissjóša hjį Fitch.

Fitch segir aš žótt einkenni ofhitnunar ķ hagkerfinu hafi veriš til stašar um nokkurt skeiš, svo sem vaxandi veršbólga, hröš śtlįnaaukning, hękkandi eignaverš, verulegur višskiptahalli og stigvaxandi erlend skuldasöfnun, žį hafi žróun žessara žįtta veriš óhagstęšari en matsfyrirtękiš bjóst viš. Śtlįnavöxtur yfir 30% į įri heldur įfram af fullum krafti, višskiptahallinn į įrinu 2005 varš 15% af vergri landsframleišslu og hreinar erlendar skuldir fóru vel yfir 400% af śtflutningstekjum.

Rawkins segir aš į mešan ekki sé gripiš til samstilltra ašgerša hafi lķkur į haršri lendingu hagkerfisins aukist sem aftur vekur spurningar um hvernig fjįrmįlakerfinu ķ heild muni farnast viš slķkar ašstęšur og um afleišingar fyrir rķkissjóš.

Matsfyrirtękiš višurkennir aš mikilvęgar kerfisumbętur frį 10. įratugnum, m.a. flotgengisstefna įriš 2001 og bętt eftirlit meš fjįrmįlastarfsemi, hafi bśiš hagkerfiš undir aš standast įföll betur en įšur. Ennfremur hafa fjįrmįl hins opinbera haldiš įfram aš styrkjast verulega – spįš er aš skuldir hins opinbera muni lękka og verša 25% af vergri landsframleišslu įriš 2006. Žetta styrkir lįnshęfismat rķkissjóšs. Hins vegar er hagkerfiš aš öšru leyti mjög skuldsett um žessar mundir. Įętlaš er aš lįn til einkageirans, sem aš miklu leyti eru vķsitölu- eša gengisbundin, hafi numiš 218% af VLF ķ įrslok 2005 og höfšu žau tvöfaldast į žremur įrum. Engu aš sķšur halda ķslenskir bankar og fyrirtęki įfram meš metnašarfullar įętlanir sķnar um śtrįs til annarra landa og auka erlendar skuldir ķ žvķ ferli sem aldrei fyrr.

Fitch gagnrżnir nśverandi efnahagsstefnu og telur aš of mikiš hafi veriš lagt į peningamįlastefnuna į mešan rķkisfjįrmįlin hafa setiš hjį. Žar sem heimilin hafa notiš greišs ašgangs aš langtķma hśsnęšislįnum hafa tólf stżrivaxtahękkanir sķšan ķ maķ 2004 ašeins nįš aš hękka raungengi krónunnar og auka višskiptahallann. Įstęšan fyrir ašgeršaleysi rķkisvaldsins er sś skošun stjórnvalda aš nśverandi ójafnvęgi eigi rętur sķnar aš rekja til einkageirans og muni lagast af sjįlfu sér ķ fyllingu tķmans. Samkvęmt žessu reka stjórnvöld rķkissjóš meš litlum afgangi ķ žessari efnahagssveiflu og hyggjast standa viš kosningaloforš sitt um aš lękka skatta į įrunum 2006-2007.

Hlutfallslegar skuldir hins opinbera į Ķslandi eru sambęrilegar mešaltali annarra rķkja sem hafa AA lįnshęfiseinkunn og hrein erlend skuldastaša hins opinbera hefur lękkaš um helming frį žvķ er hśn nįši hįmarki įriš 2002, žį 70% af śtflutningstekjum. Žrįtt fyrir žetta segir Fitch aš einn mikilvęgasti lęrdómurinn sem draga mį af Asķukreppunni sé sį aš rķki sem viršast bśa viš traust rķkisfjįrmįl taka mikla įhęttu meš žvķ aš lķta framhjį ójafnvęgi ķ einkageiranum. Hrein erlend skuldastaša Ķslands er hęrri en nokkurs annars lands sem metiš er af Fitch. Erlend lausafjįrstaša, ž.e. aušseljanlegar erlendar eignir (e. liquid external assets) sem hlutfall af stuttum erlendum skuldum (e. liquid external liabilities), er einna lökust, sérstaklega ef erlendar eignir bankanna eru undanskildar. Fitch gerir sér grein fyrir aš erlendar eignir ķslensku bankanna hafa vaxiš umtalsvert en minnir į aš žeir eru mjög hįšir erlendri fjįrmögnun og mega illa viš śtilokun frį alžjóšlegum fjįrmįlamörkum um nokkurt skeiš.

Fitch stašhęfir aš öšrum löndum meš hįa einkunn, svo sem Įstralķu og Nżja Sjįlandi, séu settar svipašar skoršur varšandi erlenda fjįrmögnun žótt žęr séu ekki jafn miklar og į Ķslandi. Fitch heldur žvķ jafnframt fram aš upplżsingar um samsetningu og įhęttuvarnir erlendra skulda séu mun gleggri hjį žeim en į Ķslandi. Ennfremur hafi hagkerfi Įstralķu og Nżja Sjįlands stašist įlagsprófanir yfir langt tķmabil en Ķsland eigi eftir aš lįta į žaš reyna viš meiri skuldsetningu. Óvissa um žetta skżrir aš töluveršu leyti žį įkvöršun fyrirtękisins aš endurskoša horfur um lįnshęfismat ķslenska rķkisins žannig aš žęr verša neikvęšar ķ staš žess aš vera stöšugar.

Sérstök fréttaskżring veršur birt į heimasķšu Fitch seinna ķ dag og mun Fitch halda sķmafund į morgun, mišvikudag 22. febrśar klukkan 14:30 GMT til aš ręša įlit sitt.

Nįnari upplżsingar veita Eirķkur Gušnason bankastjóri og Sturla Pįlsson framkvęmdastjóri alžjóšasvišs Sešlabanka Ķslands ķ sķma 569-9600.



Nr. 6/2006
21. febrśar 2006


 




© 2005 Sešlabanki Ķslands - Öll réttindi įskilin
Póstfang: Kalkofnsvegi 1, 150 Reykjavik - Netfang: sedlabanki@sedlabanki.is
Sķmi: 569 9600 - Bréfasķmi: 569 9605

Prentvęn śtgįfa
Byggir į LiSA vefumsjónarkerfi frį Eskli