Mynd af Sešlabanka Ķslands
Sešlabanki Ķslands


15. jślķ 2009
Skrifleg umsögn Sešlabanka Ķslands um Icesave-samningana og upplżsingar um greišslubyrši af erlendum lįnum

Fjįrlaganefnd Alžingis óskaši eftir skriflegri umsögn Sešlabanka Ķslands um Icesave-samningana og upplżsingum um greišslubyrši af erlendum lįnum. Beišnin barst bankanum hinn 6. jślķ. Sešlabanki Ķslands hefur tekiš saman įlit og skiptist žaš ķ tvennt: umfjöllun um erlenda skuldastöšu Ķslands og lögfręšilegt įlit į rķkisįbyrgš į skuldbindingu Tryggingarsjóšs innstęšueigenda.

 

Žegar reiknašar eru erlendar skuldir žjóšabśsins meš tilliti til Icesave-samninganna, žį rķkir talsverš óvissa um endurheimtuhlutfall eigna Landsbankans, sem reiknaš er meš aš standi undir meginhluta skuldbindinga Tryggingarsjóšsins. Žį er einnig talsverš óvissa um žróun hagvaxtar, sem hafa mun įhrif į tekjuöflun rķkissjóšs, og śtflutningstekna, sem hefur įhrif į žaš hve afgangur af vöru- og žjónustuvišskiptum veršur mikill og žar meš hvaša įhrif aukin greišslubyrši hefur į gengi krónunnar. Gengi krónunnar hefur svo ķ sjįlfu sér mikil įhrif į hlutfallslega greišslubyrši mišaš viš landsframleišslu ķ krónum tališ. Allir framangreindir óvissužęttir eru mjög hįšir framvindu efnahagsmįla į heimsvķsu, en ķ žeim efnum rķkir enn mikil óvissa. Taka ber fram aš įkvaršanir ķ innlendri hagstjórn munu einnig hafa veruleg įhrif į žróun hagvaxtar į lįnstķmanum sem um ręšir.

 

Meginnišurstöšur um erlenda skuldastöšu Ķslands:

 

  • Žjóšarbśiš veršur fyllilega fęrt um aš standa undir Icesave-samningunum. Meš įętlušu 75% endurheimtuhlutfalli į eignum Landsbankans, skynsamri hagstjórn og talsveršum afgangi af vöruskiptum į tķmabilinu 2009-2018 eykst enn geta žjóšarbśsins ķ žessu efni. Menn ęttu aš hafa gott borš fyrir bįru ķ gjaldeyrisvarasjóši allt tķmabiliš.
  • Ķ lok įrs 2015 er gert rįš fyrir aš bśiš verši aš selja allar eignir gamla Landsbankans erlendis en žį sé skuld ķslenska rķkisins vegna samningsins um 340 ma.kr. ef mišaš er viš 75% endurheimtuhlutfall. Nśvirši žessarar fjįrhęšar mišast viš 5,55% lįnsvexti og er 240 ma.kr. eša sem svarar 17% af įętlašri vergri landsframleišslu (VLF) įrsins 2009. Žessa fjįrhęš į aš greiša į įtta įrum, ž.e. 30 ma.kr. į įri eša 2,1% af įętlašri VLF įrsins 2009.
  • Gert er rįš fyrir aš fyrsta greišslan, įriš 2016, nemi um 3,1% af VLF žess įrs en hlutfalliš lękki sķšan hratt, annars vegar vegna žess aš įfallnir vextir lękka žegar lįniš lękkar og hins vegar vegna žess aš gert er rįš fyrir aš VLF hękki ķ takti viš hagvaxtarforsendu spįrinnar. Sķšasta įriš, ž.e. 2023, er gert rįš fyrir aš greišslan nemi um 1,4% af VLF žess įrs.
  • Įętlaš er aš frį tķmabilinu 2009-2018 minnki skuldirnar sem hlutfall af VLF śr 143% ķ 87% og eignir aukist į sama tķma śr 69% ķ 71% af VLF.
  • Ef žjóšarbśiš byrjar strax aš leggja til hlišar fjįrmagn til aš standa undir Icesave-samningnum žyrfti aš leggja tęplega 1,2% af VLF til hlišar į hverju įri ķ žessi fimmtįn įr.
  • Sešlabanki Ķslands reiknaši śt tvęr ašrar svišsmyndir, ž.e. hvernig dęmiš liti śt ef žróunin veršur lakari og einnig ef žróunin veršur betri en grunnspį bankans gerir rįš fyrir.
    • Ķ lakara dęminu er m.a. gert rįš fyrir engum hagvexti į tķmabilinu, 50% endurheimtuhlutfalli, óvęntum (og óskilgreindum) višbótarbyršum ķ erlendri mynt sem nema 500 ma.kr. į įrinu 2009, 5% verri višskiptakjörum og aš sterlingspundiš hękki um 2% į įri gagnvart krónu śt tķmabiliš. Viš žessar kringumstęšur myndi fyrsta greišslan af Icesave-samningnum samsvara 6,2% af VLF į įrinu 2016. Žetta er mjög svartsżnt dęmi og ętti ekki aš teljast raunhęft. Samt er tališ aš Icesave-skuldbindingarnar, įsamt öšrum skuldbindingum sem žarna er gert rįš fyrir, leiši ekki til žess aš skuldastaša žjóšarbśsins verši ósjįlfbęr.
    • Ķ betra dęminu er gert rįš fyrir aš hagvöxtur verši 1 prósentu meiri į įri en ķ grunndęminu, aš endurheimtur af eignum Landsbankans verši 75% eins og ķ grunndęminu, og aš žróun alžjóšlegra efnahagsmįla verši žannig aš višskiptakjör landsins verši 5% betri en ķ grunnspįnni. Viš žessar kringumstęšur myndi fyrsta greišslan af Icesave-samningnum samsvara 2,9% af VLF į įrinu 2016.

 

·         Ljóst er aš erlendar og innlendar skuldir rķkissjóšs og Sešlabanka Ķslands hafa aukist ķ kjölfar bankaįfallsins. Į móti hefur eignastašan styrkst m.a. vegna styrkingar gjaldeyrisforša og nżrra eigna. Alls nema eignir rķkissjóšs og Sešlabankans um 1,840 ma.kr. fyrir įriš 2009 en skuldir nema 2,418 ma.kr. Hrein staša er žvķ neikvęš um 580 ma.kr. eša sem nemur um 40% af VLF.

  • Meš žvķ aš hękka nešra žrep viršisaukaskatts śr 7% i 7,88% og žaš efra ķ 24,5% ķ 27,57% og leggja skatttekjurnar til hlišar, safnašist višlķka upphęš į lįnstķmanum og sem nemur Icesave-skuldbindingunni. Žetta dęmi er einungis til skżringar og ekki ber aš skoša sem tillögu.
  • Matsfyrirtękjunum žremur hefur veriš kynnt megininntak Icesave-samninganna. Ljóst er aš bęši Moody’s og Fitch hafa sagt opinberlega aš žeir telji aš samningarnir séu jįkvęšir aš žvķ leyti aš žeir eyši įkvešinni óvissu um stöšu innlendra efnahagsmįla.

 

Helstu nišurstöšur um lögfręšileg atriši ķ samningunum eru eftirfarandi:

 

  • Lögfręšilegar athugasemdir įlitsins eiga viš žęr ašstęšur ef upp gęti komiš sś afar ólķklega staša aš mati Sešlabankans aš rķkissjóšur Ķslands geti ekki mętt skuldbindingum sķnum. Til aš gęta fyllstu varkįrni og tryggja aš nefndin fįi upplżsingarnar hefur bankinn įkvešiš aš birta sjónarmiš sķn varšandi rķkisįbyrgšina.
  • Samningurinn er einkaréttarlegs ešlis og eru įkvęši ķ honum sem ekki eru vanaleg ķ hefšbundnum lįnasamningum sem rķkiš er ašili aš. Ęskilegt hefši veriš ef žjóšréttarleg staša ķslenska rķkisins hefši veriš betur tryggš.
  • Vilji ķslenska rķkiš freista žess aš taka upp samningana aš nżju mišast sś endurupptaka viš žaš aš nżjast śttekt IV. greinar AGS į stöšu Ķslands aš skuldažoli rķkisins hafi hrakaš til muna mišaš viš mat AGS frį 19. nóvember 2008. Hugsanlegar breytingar vegna Brussel-višmišanna frį žvķ ķ nóvember 2008 fį ekki sams konar mešferš.
  • Sešlabankinn telur ęskilegt aš įkvęši um mešferš į kröfuhöfum Landsbankans hefši veriš skżrara žar sem ekki sé ljóst hvaš įtt sé viš meš žvķ įkvęši.
  • Lįnveitendum er tryggšur sami réttur og hugsanlegir framtķšarlįnveitendur vegna fjįrmögnunar į kröfum innstęšueigenda hjį ķslenskum banka ef žau kjör reynast hagstęšari en samiš er um ķ Icesave-samningunum. Reyni į įkvęšiš getur slķkt leitt til breytinga į kjörum lįnasamninganna.
  • Jįkvętt er aš skilgreining greinarinnar um jafna mešferš innstęšueigenda hjį Landsbankanum bendir til žess aš mešhöndla megi žį sem uršu innstęšueigendur hjį NBI og hins vegar innstęšueigendur Landsbankans meš mismunandi hętti.
  • Ęskilegt hefši veriš aš skilgreiningin į žeim skuldbindingum sem valdiš geta gjaldfellingu hefši veriš skżrari žar sem gjaldfelling į öšrum skuldbindingum sem rķkiš er ķ einfaldri įbyrgš fyrir, žótt ólķkleg sé, viršist geta valdiš gjaldfellingu į Icesave samningunum.
  • Athygli vekur aš bresk lög og lögsaga gilda ekki eingöngu um įgreiningsefni sem upp kunna aš rķsa beinlķnis vegna samninganna heldur einnig atriši ķ tengslum viš samningana hvort sem žau réttindi sem žau byggjast į eru innan eša utan samninga. Žį geta lįnveitendur einnig aš žvķ marki sem lög heimila höfšaš mįl samtķmis ķ mörgum lögsögum.
  • Afsal į rķkisins varšandi lögsögu og fullnustu er vķštękara en hefšbundiš er. Sešlabankinn og eigur hans njóta žó frišhelgi skv. breskum lögum. Ķslenska rķkiš nżtur einnig frišhelgi skv. Vķnarsamningnum frį 1961 um stjórnmįlasamband og žvķ gildir meginreglan um aš diplómatar og eignir sem naušsynlegar eru vegna sendirįša njóti verndar fyrir ķhlutun eša ašför.

 

Nr. 23/2009

15. jślķ 2009

Hér mį finna umsögn Sešlabanka Ķslands (pdf) 

 

 

 




© 2005 Sešlabanki Ķslands - Öll réttindi įskilin
Póstfang: Kalkofnsvegi 1, 150 Reykjavik - Netfang: sedlabanki@sedlabanki.is
Sķmi: 569 9600 - Bréfasķmi: 569 9605

Prentvęn śtgįfa
Byggir į LiSA vefumsjónarkerfi frį Eskli