Mynd af Sešlabanka Ķslands
Sešlabanki Ķslands


30. jśnķ 2010
Inngangsorš Arnórs Sighvatssonar ašstošarsešlabankastjóra į blaša- og fréttamannafundi um tilmęli Fjįrmįlaeftirlits og Sešlabanka

Tilmęli Fjįrmįlaeftirlitsins og Sešlabanka Ķslands til fjįrmįlafyrirtękja vegna óskuldbindandi gengistryggingarįkvęša

Inngangsorš ašstošarsešlabankastjóra

Sešlabankinn og Fjįrmįlaeftirlitiš hafa nś ķ morgun birt tilmęli til fjįrmįlafyrirtękja er leišbeina žeim um hvernig bregšast skuli viš dómum Hęstaréttar vegna óskuldbindandi gengistryggingarįkvęša. Meš tilmęlum sķnum eru eftirlitsstofnanirnar aš lżsa žvķ yfir aš žaš sé eindreginn skilningur žeirra į žeirri stöšu sem upp er komin eftir dóma Hęstaréttar, aš ķ tilfellum žar sem lįnasamningur hefur veriš dęmdur ólögmętur skuli uppgjör og endurgreišslur taka miš af 18. og 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verštryggingu, nema ašilar semji um annaš. Tilmęlunum er ętlaš aš skapa festu ķ višskiptum į fjįrmįlamarkaši og stušla aš virku og öruggu fjįrmįlakerfi. Stöšugleiki fjįrmįlakerfisins eru mikilvęgir almannahagsmunir sem Fjįrmįlaeftirlitinu og Sešlabankanum ber lögum samkvęmt aš standa vörš um. Meš tilmęlunum eru žessar eftirlitsstofnanir aš sinna lagaskyldu sem į žeim hvķlir.

Tilmęlin byggja į žeirri afstöšu fyrrgreindra eftirlitsstofnana aš hvorki séu lagaleg né efnahagsleg rök fyrir žvķ aš vaxtakjör sem įšur tóku miš af erlendum millibankavöxtum haldist įfram eftir aš tenging žess hluta höfušstólsins sem bar slķka vexti viš viškomandi gjaldmišil hefur veriš rofin meš dómi Hęstaréttar. Eftirlitsstofnanirnar telja aš slķk tślkun į nišurstöšu Hęstaréttar, vęri hśn framkvęmd til hins żtrasta, fęli ķ sér svo stórt högg į eigiš fé fjįrmįlafyrirtękja aš rķkissjóšur žyrfti aš leggja žeim til umtalsvert nżtt fé. Žaš er kostnašur sem ašrir samfélagsžegnar bera į endanum.

Ašferšin sem Sešlabankinn og Fjįrmįlaeftirlitiš męlast til aš verši beitt mun varšveita stöšugleika fjįrmįlakerfisins, jafnvel žótt žorri lįnasamninga meš gengistryggingarįkvęšum yršu dęmdir ólöglegir, en tekiš gęti langan tķma aš fį fyllilega śr žvķ skoriš. Eigiš fé žeirra mun eigi aš sķšur verša fyrir töluveršu höggi, fari svo aš dómar Hęstaréttar nįi aš lokum til stórs hluta eignasafnsins, en į móti kemur aš óvissu hefši žį veriš eytt, sem gęti gefiš tilefni til žess aš endurmeta eiginfjįržörfina er fram lķša stundir. Staša fjįrmįlakerfisins ętti žvķ aš vera traust eftir sem įšur.

Staša margra sem tekiš hafa gengistryggš lįn er afar erfiš. Reiši žeirra og vonbrigši eru skiljanleg. Hins vegar er rétt aš benda į aš žótt ašferšin sem lög męla fyrir um aš mati eftirlitsstofnana sé ekki eins hagstęš lįntakendum sem tekiš hafa gengistryggš lįn og ef upphaflegir erlendir vextir samninganna stęšu óbreyttir, eins og sumir hafa gert kröfu um, žį mun staša žeirra eftir sem įšur batna umtalsvert samanboriš viš óbreytt gengistryggingarįkvęši. Framkvęmd samkvęmt lögum um vexti og verštryggingu gerir žvķ hvort tveggja, tryggir lįntakendum hagstęšari nišurstöšu en samkvęmt upphaflegum lįnasamningum, og ver um leiš almannahagsmuni og žar meš t.d. hagsmuni allra skuldara og skattgreišenda, sem myndu žurfa aš bera kostnašinn ef fariš yrši eftir żtrustu kröfum sumra kröfuhópa. Ašalatrišiš er žó žaš, aš žetta er sś nįlgun sem lögin kveša į um aš mati eftirlitsstofnananna og hśn er naušsynleg til žess aš varšveita fjįrmįlastöšugleika.

Įhętta er įvallt til stašar žegar fjįrmįlakerfi žjóšar er annars vegar. Henni veršur aldrei eytt aš fullu. Óvissan um tślkun dóma Hęstaréttar felur ķ sér umtalsverša višbótarįhęttu. Hiš jįkvęša ķ stöšunni er hins vegar aš eftirlitsstofnanir, rķkisstjórn og löggjafi geta takmarkaš žessa įhęttu verulega, bregšist žau viš meš réttum hętti.

Segja mį meš nokkurri einföldun aš efnahagsįętlun stjórnvalda, meš stušningi Alžjóšagjaldeyrissjóšsins, gangi śt į aš endurheimta traust; ķ fyrsta lagi į sjįlfbęrni rķkisfjįrmįla, ķ öšru lagi į stöšugleika fjįrmįlakerfisins og ķ žrišja lagi stöšugleika krónunnar. Žessir žrķr žęttir trausts eru svo samofnir, aš bresti einn žeirra er ólķklegt aš hinir haldi. Töluvert hefur mišaš ķ rétta įtt undanfarin misseri. Gengi krónunnar hefur styrkst, gripiš hefur veriš til umfangsmikilla ašhaldsašgerša ķ rķkisfjįrmįlum og endurreisn fjįrmįlakerfisins er komin į góšan rekspöl. Žessum įvinningi mį ekki fórna fyrir skammtķmavinsęldir. Žvķ ber eftirlitsstofnunum, stjórnvöldum og löggjafaržinginu viš žessar ašstęšur aš gera allt sem ķ žeirra valdi stendur til žess aš tryggja aš žeim įvinningi sem nįšst hefur verši ekki glutraš nišur.

Įstęša er til aš skoša ašeins nįnar hvaš er ķ hśfi. Mörg lönd heims standa nś į barmi rķkisskuldakreppu. Ķsland hefur veriš į mešal žeirra, en er į góšri leiš meš aš vinna sig śt śr vandanum. Žaš er sįrsaukafullt en naušsynlegt. Umtalsveršur višbótarkostnašur rķkissjóšs vegna nżs įfalls į fjįrmįlakerfiš, sem leitt gęti af ašgeršaleysi, myndi tefla žeim įvinningi ķ mikla tvķsżnu. Žaš myndi skaša lįnstraust rķkissjóšs og tefja žar meš ašgengi hans og ķslenskra fyrirtękja aš erlendum fjįrmįlamörkušum, eša a.m.k. hafa įhrif į žau kjör sem žar bjóšast. Ašgangur aš erlendum lįnsfjįrmörkušum er forsenda žess aš śtflutningsdrifinn efnahagsbati komist į skriš. Einnig er ljóst aš verri staša bankanna myndi hafa slęm įhrif į žau lįnskjör sem bjóšast į innlendum markaši. Śtlįnavextir gętu hękkaš og innlįnsvextir lękkaš. Žaš myndi einnig draga śr fjįrfestingu og tefja efnahagsbatann. Um leiš og grafiš yrši undan trausti į rķkissjóši og fjįrmįlakerfiš, fęri traust į gjaldmišil landsins sömu leiš. Žaš žżšir aš ekki yrši hęgt aš leysa gjaldeyrishöft į žeim tķma sem stefnt er aš, ž.e.a.s. aš lokinni žrišju endurskošun efnahagsįętlunar stjórnvalda og Alžjóšagjaldeyrissjóšsins. Fjįrmįlakerfiš yrši ekki heldur ķ stakk bśiš til žess aš męta hugsanlegum óstöšugleika ķ tengslum viš afnįm hafta. Aš lokum er rétt aš hafa ķ huga aš svigrśm fjįrmįlafyrirtękja til aš koma til móts viš ašra einstaklinga og fyrirtęki yrši verulega skert.
Af framangreindu mį rįša aš brżnir almannahagsmunir krefjast žess aš Sešlabankinn og Fjįrmįlaeftirlitiš setji fram almennar leikreglur sem varšveita stöšugleika į mešan greitt er śr réttaróvissu. Önnur stjórnvöld og löggjafaržingiš žurfa einnig aš meta hvort naušsynlegt sé aš grķpa til frekari ašgerša til žess aš taka af allan vafa. Žaš er ķ höndum okkar allra aš tryggja stöšugleikann. Viš vęntum žess aš allir leggist į sömu sveif til žess aš nį žvķ markmiši.




© 2005 Sešlabanki Ķslands - Öll réttindi įskilin
Póstfang: Kalkofnsvegi 1, 150 Reykjavik - Netfang: sedlabanki@sedlabanki.is
Sķmi: 569 9600 - Bréfasķmi: 569 9605

Prentvęn śtgįfa
Byggir į LiSA vefumsjónarkerfi frį Eskli