Mynd af Sešlabanka Ķslands
Sešlabanki Ķslands

Starfsemi Alžjóšagjaldeyrissjóšsins

Skipta mį meginstarfsemi Alžjóšagjaldeyrissjóšsins ķ žrjį meginžętti; eftirlit meš alžjóšahagkerfinu og efnahagslķfi ašildarrķkjanna, lįnveitingar til ašildarrķkjanna og tęknilega ašstoš viš žau. Auk žessara žįtta hefur veriš lögš sķfellt meiri įhersla į sérstaka ašstoš viš fįtękustu ašildarrķkin. Hér veršur greint nįnar frį helstu verkefnum sjóšsins.

Eftirlitsstarfsemi Alžjóšagjaldeyrissjóšsins (e. surveillance)
Almennt eftirlit meš efnahagslķfi ašildarlandanna er eitt af meginverkefnum Alžjóšagjaldeyrissjóšsins. Eftirlitiš er einkum meš tvennum hętti. Annars vegar eru ašildarrķkin heimsótt reglulega af sérfręšingum sjóšsins sem gera śttekt į stöšu og horfum ķ efnahagslķfi žeirra. Hins vegar er gerš heildstęš śttekt į stöšu og horfum į heimsbśinu og ķ alžjóšafjįrmįlakerfinu.

Eftirlit meš efnahagsmįlum ķ ašildarrķkjunum felst ķ megindrįttum ķ žvķ aš sjóšurinn metur hvort efnahagsžróun og efnahagsstefna žeirra leiši til sjįlfbęrs hagvaxtar og stöšugleika. Ķ višręšum viš ašildarrķkin er mešal annars fjallaš um gengismįl, rķkisfjįrmįl, peningamįl, greišslujöfnuš og fjįrmįlastöšugleika. Athyglinni er einnig gjarnan beint aš innvišum hagkerfanna. Ķ lok hverrar heimsóknar afhendir sendinefnd sjóšsins įlit (e. concluding statement) og ķ kjölfar žess semur sendinefndin skżrslu til framkvęmdastjórnar sjóšsins. Fjölmörg ašildarlanda sjóšsins birta žessar skżrslur opinberlega, žar į mešal Ķsland. Hverju ašildarrķki er ķ sjįlfsvald sett hvort žaš fylgir efnahagsrįšgjöf sjóšsins.

Eftirlitsstarfsemi sjóšsins hefur žróast talsvert ķ tķmans rįs. Į fyrstu starfsįrum hans var ašallega fylgst meš peningamįlum, rķkisfjįrmįlum og višskiptajöfnuši en ķ kjölfar frjįlsari fjįrmagnsflutninga hefur eftirlit ķ vaxandi męli beinst aš öšrum žįttum, eins og fjįrmįlastöšugleika og leišum til žess aš afstżra fjįrmįlakreppu. Ķ efnahagsumhverfi nśtķmans geta efnahags- og fjįrmįlakreppur ķ einu landi hęglega haft įhrif į önnur lönd og efnahagssvęši og jafnvel borist til žeirra. Žvķ er naušsynlegt aš hafa alžjóšlegan vettvang žar sem fylgst er meš efnahagsmįlum sem flestra rķkja. Undanfarin įr hefur veriš lögš įhersla į aukiš gagnsęi og er mat sjóšsins į efnahagsmįlum ašildarrķkjanna nś ķ flestum tilvikum ašgengilegt fyrir almenning. Sjóšurinn hefur einnig lagt vaxandi įherslu į bętta stjórnsżslu.

Tęknileg ašstoš
Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn veitir tęknilega ašstoš (e. technical assistance) į sérsvišum sķnum. Žessi ašstoš er yfirleitt veitt įn endurgjalds žeirra rķkja sem njóta hennar. Um žremur fjóršu hlutum ašstošarinnar er veitt til fįtękra ašildarrķkja og stęrsti hlutinn er viš Afrķkulönd sunnan Sahara. Ašstoš er veitt į żmsan hįtt. Til dęmis er starfsfólk sjóšsins sent til lengri eša skemmri tķma til ašildarlanda og veitir sérfręšiašstoš. Ķ höfušstöšvum sjóšsins ķ Washington eru geršar efnahagsgreiningar og śttektir į löndum. Jafnframt er bošiš upp į nįmskeiš og mįlstofur.

Lįnastarfsemi
Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn bżšur ašildarrķkjum sem eiga ķ greišsluerfišleikum fjįrhagsašstoš. Žessi lįn eru yfirleitt meš hagstęšari kjörum en lįn sem bjóšast į almennum markaši en eru jafnan skilyrt žvķ aš efnahagsumbętur eigi sér staš ķ lįntökurķkjunum. Auk žess aš veita hefšbundin lįn og neyšarlįn hefur sjóšurinn unniš meš skuldsettum žróunarrķkjum ķ žeim tilgangi aš létta skuldabyrši žeirra. Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn lįnar ekki til sérhęfšra verkefna.

Heildarlįnsfjįrhęšir hafa veriš mjög breytilegar ķ tķmans rįs. Olķukreppur įttunda įratugarins og skuldakreppa žess nķunda uršu til žess aš mikil aukning varš ķ lįnveitingum sjóšsins. Į tķunda įratugnum leiddu efnahagsumbreytingar ķ Miš- og Austur Evrópu til enn frekari eftirspurnar eftir lįnum. Išnrķki hafa ekki sóst eftir fjįrhagsašstoš sjóšsins um langt skeiš. Ķsland fékk sķšast lįn frį sjóšnum įriš 1982 og Bretland samdi į mišjum įttunda įratugnum um lįn frį sjóšnum. Ķ lok įgśst įriš 2004 eru 84 ašildarrķki Alžjóšagjaldeyrissjóšsins meš lįnasamninga viš hann og eru śtistandandi lįn hans nś aš jafnvirši um 97 milljarša Bandarķkjadala. Stęrstu śtistandandi lįnasamningar eru viš Argentķnu, Tyrkland og Brasilķu.

Įhersla į minnkun fįtęktar ķ heiminum
Sķšustu įr hefur veriš lögš įhersla į žaš ķ starfi Alžjóšagjaldeyrissjóšsins aš minnka fįtękt ķ heiminum ķ samvinnu viš ašrar alžjóšastofnanir og stjórnvöld ķ išnrķkjunum.

Įriš 1999 var komiš į fót PRGF-sjóšnum (e. Poverty Reduction and Growth Facility) sem veitir fįtękustu rķkjum heims lįn į mun hagstęšari kjörum en gerist į almennum lįnamarkaši. Til aš hljóta lįn af žessu tagi žurfa stjórnvöld viškomandi rķkja aš leggja fram įętlun sem mišar aš žvķ aš minnka fįtękt. Ķ september įriš 2004 voru 78 lönd metin lįnshęf.

Įriš 1996 var hrint ķ framkvęmd af hįlfu Alžjóšagjaldeyrissjóšsins og Alžjóšabankans įtaki til lękkunar skulda fįtękustu rķkjanna. Įtakiš er išulega nefnt HIPC-įtakiš (e. Heavily Indebted Poor Countries Initiative) og beinist einnig aš žvķ aš minnka fįtękt ķ heiminum. Įtakinu er ętlaš aš tryggja aš ekkert fįtękt land standi frammi fyrir of žungri skuldabyrši. Ķ lok įrs 2004 hafši veriš samžykkt skuldanišurfelling fyrir 27 lönd, 23 žeirra eru ķ Afrķku, samtals aš fjįrhęš 31 milljaršur Bandarķkjadala. Lönd žurfa aš uppfylla żmis skilyrši til aš eiga möguleika į skuldanišurfellingu. Žess ber aš geta aš žessi rķki glķma viš skuldavanda sem er meiri en hefšbundin lįnastarfsemi sjóšsins tekur į. Auk žess žurfa löndin aš hafa sżnt fram į umbętur og góša hagstjórn ķ samręmi viš įętlanir sem studdar eru af Alžjóšagjaldeyrissjóšnum og Alžjóšabankanum. Löndin žurfa einnig aš hafa gert framkvęmdaįętlun sem mišar aš žvķ aš draga śr fįtękt (PRSP). Meginįhersla HIPC-įtaksins er į įframhaldandi efnahags- og kerfisumbętur, sem felst mešal annars ķ aš žvķ aš bęta félagslegakerfiš meš žvķ aš auka fjįrframlög til heilbrigšis- og menntamįla.



© 2005 Sešlabanki Ķslands - Öll réttindi įskilin
Póstfang: Kalkofnsvegi 1, 150 Reykjavik - Netfang: sedlabanki@sedlabanki.is
Sķmi: 569 9600 - Bréfasķmi: 569 9605

Prentvęn śtgįfa
Byggir į LiSA vefumsjónarkerfi frį Eskli