Mynd af Se­labanka ═slands
Se­labanki ═slands

Ver­brÚfauppgj÷rskerfi

Ver­brÚfauppgj÷rskerfi­ annast frßgang og uppgj÷r ver­brÚfavi­skipta me­ hlutabrÚf og skuldabrÚf  Ý Ýslenskum krˇnum. Vi­ uppgj÷r ver­brÚfavi­skipta ver­a til tveir samsÝ­a ferlar. Annar mi­lar rafrŠnum ver­brÚfum frß seljanda til kaupanda en hinn mi­lar peningagrei­slu frß kaupanda til seljanda. MikilvŠgt er a­ a­ger­irnar sÚu samrŠmdar, ■annig a­ bß­ar fŠrslurnar nßi fram a­ ganga e­a hvorug (e. DvP).

Peningahluti ver­brÚfauppgj÷rskerfisins er lÝkt og j÷fnunarkerfi Grei­sluveitunnar svokalla­ fj÷lhli­a j÷fnunarkerfi. Kerfi­ safnar upplřsingum um keypt og seld brÚf, tekur frß brÚfin vegna vi­skiptanna og sendir Ý lok dags yfirlit yfir ÷ll vi­skipti sem koma eiga til uppgj÷rs Ý Se­labanka ═slands. Vi­skipti sem eiga a­ koma til uppgj÷rs eru j÷fnu­ (nettu­) og ger­ upp Ý stˇrgrei­slukerfinu.

Upplřsingar um veltu og fŠrslufj÷lda
Heildarvelta Ý ver­brÚfauppgj÷rskerfi jˇkst um 95% frß ßrinu 2007 til 2008 en aukningin ß milli ßra 2006 og 2007 var einnig umtalsver­ og nam 82%. Heildarveltan ßri­ 2008 voru 4.501 ma.kr. sem jafngildir 375 ma.kr. a­ me­altali ß mßnu­i. Mest var veltan ß fyrri helmingi ßrsins en h˙n drˇgst umtalsvert saman sÝ­ustu 3 mßnu­i ßrsins og nam 253 ma.kr. Ý oktˇber, 74,6 ma.kr. Ý nˇvember og 144 ma.kr. Ý desember 2008. Samdrßtturinn Ý veltu sem hˇfst Ý lok ßrs 2008 hÚlt ßfram ßri­ 2009.  ┴ tÝmabilinu jan˙ar til og me­ september 2009 nam mßna­arvelta 182 ma.kr. a­ me­altali en haf­i veri­ 375 ma.kr. ß sama tÝma ßri­ ß­ur.

Fj÷ldi fŠrslna Ý ver­brÚfauppgj÷rskerfi nam r˙mlega 108 ■˙sund fŠrslum ßri­ 2008, 125 ■˙sund fŠrslum a­ ver­mŠti 2.314 ma.kr ßri­ 2007, 122 ■˙sund fŠrslum a­ ver­mŠti 1.273 ma.kr. ßri­ 2006 og ßri­ 2005 var veltan 560 ma.kr og fŠrslufj÷ldinn 70.000. Vi­skiptum ßri­ 2008 fŠkka­i um 14% frß ßrinu 2007 en fŠrslum haf­i fj÷lga­i um 3% ß milli ßra 2006 og 2007.

Til vi­bˇtar ofangreindum t÷lum koma utankauphallarvi­skipti sem ekki fˇru Ý gegnum kerfi ver­brÚfaskrßningar. ┴ myndinni mß sjß heildarveltu ver­brÚfakerfis frß jan˙ar 2008 - september 2009.

Ver­brÚfauppgj÷rskerfi, stutt lřsing
═slenska ver­brÚfauppgj÷rskerfi­ er reki­ ß grundvelli samkomulags um samskipti Se­labanka ═slands, Ver­brÚfaskrßningar ═slands hf. og Kauphallar ═slands hf. (n˙ Nasdaq OMX). Kerfi­ nŠr til allra stofnana■ßtta uppgj÷rsferlisins, ■.e. sta­festingar vi­skipta, ßkv÷r­unar rÚttinda og skyldna, uppgj÷rs og vistunar. Uppgj÷ri­ nŠr bŠ­i til afhendingar ver­brÚfa og frßgangs grei­slu milli kaupanda og seljanda. ┴ri­ 2007 var opna­ fyrir aflei­umarka­ Ý Kauph÷ll og efndalokum vi­skipta me­ hlutabrÚf var breytt Ý 3 virka daga eftir a­ vi­skiptin ßttu sÚr sta­ (T+3). Efndalok vi­skipta me­ skuldabrÚf eiga sÚr sta­ daginn eftir vi­skiptadag (T+1).

Vi­skipti fara fram Ý kerfi Kauphallar sem kauphallara­ilar eru tengdir og uppgj÷rsbankar ßbyrgjast grei­slur Ý kerfi VS. Íll vi­skipti Ý kerfinu eru Ý Ýslenskum krˇnum. Ver­brÚfauppgj÷rskerfi­ er Ý eigu Ver­brÚfaskrßningar ═slands hf., dˇtturfÚlags Nasdaq OMX, og mß fß allar frekari upplřsingar um kerfi­ hjß Ver­brÚfaskrßningu (sjß www.vbsi.is).

Eftirfarandi a­ilar skipta me­ sÚr verkum og annast einstaka ■Štti vegna ver­brÚfavi­skiptanna:

  • Marka­sa­ilar eiga vi­skipti me­ ver­brÚf. Ůegar marka­sa­ilar hafa sta­fest vi­skiptin sÝn ß milli sta­festir Kauph÷llin skilmßla ver­brÚfavi­skiptanna (e. Confirmation).
  • Ver­brÚfaskrßning vinnur ˙r vi­skiptunum og skrßir rÚttindi og skyldur marka­sa­ila Ý tengslum vi­ skipti ß ver­brÚfum og peningum (e. Clearing).
  • Ver­brÚfaskrßning sendir Se­labanka ═slands upplřsingar um j÷fnunarst÷­ur vegna uppgj÷rs sem eiga a­ koma til framkvŠmar nŠsta dag.
    • Vi­skipti me­ skuldabrÚf koma til uppgj÷rs kl. 12:05 nŠsta bankadag (ß T+1) en vi­skipti me­ hlutabrÚf koma til uppgj÷rs ■remur bankad÷gum sÝ­ar (ß T+3).
  • P÷ru­ vi­skipti bÝ­a ß ˙thlutunarreikningum ■ar til reikningsstofnun hefur skrß­ upplřsingar um kaupendur/seljendur. Ůessu skal loki­ fyrir kl. 11:00. 
  • Ver­brÚfaskrßning sendir endanlega grei­sluskrß til RB klukkan 11:15. Se­labankinn tekur frß fjßrmunina og leggur innß bi­reikninga ■ßtttakenda Ý samrŠmi vi­ ni­urst÷­ur j÷fnunar.  Ůßtttakendurnir geta ekki teki­ ˙t fjßrmuni af bi­reikningum.
  • Se­labankinn sendir VS upplřsingar um ■ß fjßrmuni sem fluttir voru ß bi­reikninga.
  • Ver­brÚfaskrßning mˇttekur skrß frß Se­labankanum sem inniheldur upplřsingar um fjßrmuni sem lag­ir hafa veri­ til hli­ar til fullnustu ver­brÚfauppgj÷rs.
  • Ver­brÚfaskrßning lokar ver­brÚfauppgj÷rskerfi klukkan 12:00
  • Kl. 12.05 Ver­brÚfaskrßning sendir Se­labankanum upplřsingar um a­ uppgj÷ri sÚ loki­ og a­ rafrŠn ver­brÚf hafi veri­ afhent kaupanda (e. Delivery).
  • Kl. 12:05 eru fjßrmunirnir fŠr­ir af bi­reikningum kaupenda yfir ß reikninga seljenda Ý stˇrgrei­slukerfi S═ vegna ver­brÚfavi­skiptanna (e. Payment).
  • Kl. 12:15 Ver­brÚfauppgj÷rskerfi­ er opna­ ß nř fyrir vi­skipti.
  • Ver­brÚfaskrßning annast vistun/v÷rslu ver­brÚfanna (e. Custody/safekeeping).

Samstarfssamningar
Samningur Se­labanka og Ver­brÚfaskrßningar um nřtt verklag vi­ uppgj÷r ver­brÚfavi­skipta var undirrita­ur 25.ßg˙st 2009. Nřtt fyrirkomulag tˇk gildi 21.september 2009 og fluttist uppgj÷r ver­brÚfavi­skipta frß kl. 8:00 til kl.12:05. Seljendur brÚfa bera ßbyrg­ ß a­ leggja fram umsamin ver­brÚf fyrir klukkan 11:00 og kaupendur skulu tryggja a­ nŠg innstŠ­a sÚ ß stˇrgrei­slukerfisreikningi klukkan 11:00 og 11:15 ■annig a­ uppgj÷ri­ geti ßtt sÚr sta­ klukkan 12:05. Breytingunni er Štla­ a­ veita auki­ svigr˙m til fullnustu vi­skipta og ver­ur uppgj÷r skuldabrÚfa framkvŠmt ß bankadegi T+1 og uppgj÷r ver­brÚfa ß T+3 en ekki fyrir opnun kerfanna eins og ß­ur tÝ­ka­ist. Breytingin hefur ßhrif ß lausafjßrstřring a­ila ■ar sem stˇrgrei­slukerfi­ er opi­ fyrir hef­bundin vi­skipti ■egar uppgj÷ri­ fer fram.
Leitast var vi­ a­ stu­la a­ ßframhaldandi ÷ryggi Ý uppgj÷ri, sem grundvallast ■a­ ß afhendingu ver­brÚfa gegn grei­slu Ý samrŠmi vi­ tilmŠli Al■jˇ­agrei­slubankans frß Ý nˇvember 2001. Nßnari upplřsingar um verkferli­ mß finna ß heimasÝ­u Se­labankans og er lřst Ý samningi um verklag vegna uppgj÷rs ver­brÚfavi­skipta sem var undirrita­ 25. ßg˙st 2009 og Ý samningi um uppgj÷r ver­brÚfavi­skipta frß 25. ßg˙st 2009. Ůann 16. september var ger­ur vi­auki vi­ verklagi­ sem lřsir nßnar hvernig ˙tfŠrslunni er hßtta­. 

Se­labankinn og Fjßrmßlaeftirliti­ hafa gert me­ sÚr eftirfarandi samstarfssamning. SŠkja samstarfssamning.

Lagarammi
Um starfsemi kerfisins gilda l÷g um rafrŠna eignaskrßningu ver­brÚfareglur Se­labanka ═slands nr. 704/2009 og kjarnareglurnar 10 frß Al■jˇ­agrei­slubankanum (Bank for International Settlements, BIS) um kerfislega mikilvŠg grei­slukerfi. Al■jˇ­agrei­slubankinn og Technical Committee Recommendations for Securities Settlement Systems settu auk ■ess fram 19 tilmŠli er var­a ver­brÚfauppgj÷rskerfi. Ůetta var gert  Ý ■eim tilgangi a­ draga ˙r kerfisßhŠttu, auka skilvirkni og vernda fjßrfesta. TilmŠlin mß finna ß heimasÝ­u BIS en ■au mß finna Ý Ýslenskri ■ř­ingu hÚr ß heimasÝ­u Se­labankans. Meira


ę 2005 Se­labanki ═slands - Íll rÚttindi ßskilin
Pˇstfang: Kalkofnsvegi 1, 150 Reykjavik - Netfang: sedlabanki@sedlabanki.is
SÝmi: 569 9600 - BrÚfasÝmi: 569 9605

PrentvŠn ˙tgßfa
Byggir ß LiSA vefumsjˇnarkerfi frß Eskli