Ašdragandi aš stofnun Sešlabankans og nokkur atriši śr sögu bankans

Sešlabanki Ķslands var stofnašur meš lögum įriš 1961. Įšur hafši Landsbanki Ķslands gegnt hlutverki sešlabanka allt frį įrinu 1927, er skipulagi hans var breytt og honum fenginn einkaréttur til sešlaśtgįfu. Ķslensk sešlaśtgįfa į sér žó lengri sögu.

Upp śr 1880 var fariš aš ręša į Alžingi um stofnun innlends banka, en mįliš strandaši ķ fyrstu į įgreiningi um žaš hvort hér skyldi stofna sešlabanka eša fasteignalįnabanka. Įriš 1885 nįši frumvarp um stofnun Landsbanka Ķslands fram aš ganga og hófst starfsemi hans į mišju nęsta įri. Starfsfé bankans var lķtiš ķ fyrstu. Framlag landssjóšs til hans nam tķu žśsund krónum, en auk žess fékk bankinn til rįšstöfunar hįlfa milljón króna ķ sešlum, sem landsstjórnin lét prenta. Voru žaš fyrstu peningasešlar, sem gefnir voru śt hér į landi, og įbyrgšist landssjóšur jafngengi žeirra viš danskan veršmišil. Sešlarnir voru gefnir śt meš 5, 10 og 50 króna veršgildi og eiginhandarįritun tveggja embęttismanna var į hverjum sešli.

Um aldamótin uršu miklar umręšur į Alžingi um erlent tilboš um stofnun hlutafélagsbanka, en žaš var ķ byrjun bundiš žeim skilyršum, aš bankinn fengi einkarétt til sešlaśtgįfu ķ 90 įr og Landsbankinn yrši lagšur nišur. Um žetta uršu miklar deilur, sem lyktaši į žį leiš, aš einkaréttur hins nżja banka til sešlaśtgįfu skyldi bundinn viš 30 įr, en Landsbankinn starfa įfram og styšjast sem įšur viš śtgįfu landssjóšssešla. Hinn nżi banki var stofnašur ķ Kaupmannahöfn haustiš 1903 og nefndur Ķslandsbanki hf.

Fram til 1927 störfušu žessir tveir bankar meš nokkrum śtibśum og įttu drjśgan žįtt ķ aš hrinda af staš žeim miklu framförum ķ efnahags- og atvinnumįlum sem uršu į Ķslandi į sķšustu öld. Žeir voru ķ reynd višskiptabankar.

Bankamįl voru mjög til umręšu į žingi į įrunum 1923-1928. Voru žį uppi raddir um naušsyn žess aš stofna rķkisbanka meš einkarétti til sešlaśtgįfu. Afstaša meirihluta žingmanna var sś aš stofnun sjįlfstęšs sešlabanka vęri žį ekki tķmabęr. Śr varš eins konar mįlamišlun meš setningu tvennra laga um Landsbanka Ķslands 1927 og 1928. Landsbankinn var žį geršur aš višskiptabanka og sešlabanka ķ senn og starfaši sķšan um žrjįtķu įra skeiš ķ žremur deildum, sparisjóšsdeild, vešdeild og sešlabankadeild. Žegar hér var komiš sögu, hafši dregiš śr umsvifum Ķslandsbanka. Hann hafši stušlaš aš eflingu sjįvarśtvegs og oršiš fyrir miklum įföllum. Hann var lagšur nišur įriš 1930, en į grunni hans reis Śtvegsbanki Ķslands.

Į tķmabilinu 1927-1957 varš eiginleg sešlabankastarfsemi Landsbanka Ķslands ę višameiri.  Öll višskipti banka, sparisjóša, rķkissjóšs og rķkisstofnana voru viš sešlabankadeildina auk allra gjaldeyrisvišskipta. Į žessu tķmabili komu enn fram tillögur um stofnun sjįlfstęšs sešlabanka, en af žeirri nżskipan varš ekki fyrr en 1957 er Landsbankanum var skipt ķ tvęr sjįlfstęšar einingar, sešlabanka og višskiptabanka, og var sérstök bankastjórn sett yfir hvorn hluta. Skrefiš var žó ekki stigiš til fulls, enda var t.d. bankarįš įfram sameiginlegt.

Fullur ašskilnašur bankanna var loks geršur meš setningu laga um sjįlfstęšan sešlabanka nr. 10 frį 29. mars 1961. Hlaut hann nafniš Sešlabanki Ķslands og tók viš öllum réttindum og skyldum Landsbanka Ķslands, sešlabankans. Bankinn hóf starfsemi sķna 7. aprķl 1961.

Į žeim rśmlega fjörutķu įrum sem lišin eru frį stofnun Sešlabanka Ķslands hafa żmsar breytingar įtt sér staš ķ starfsemi og starfsumhverfi bankans žótt nokkur meginverkefni bankans hafi haldist lķtt breytt. Hér veršur ašeins stiklaš į nokkrum atrišum ķ sögu bankans:

Brot śr sögu bankans

 

Bankastjórn

Bankastjórn var framan af skipuš žremur bankastjórum. Jóhannes Nordal hefur lengst veriš starfandi bankastjóri, ž.e. frį 1961 til 1993 eša ķ 32 įr, žar af ķ 29 įr, frį 1964 til 1993 sem formašur bankastjórnar. Fyrsti formašur bankastjórnar var Jón G. Marķasson. Įriš 2009 var lögum um bankann breytt og męlt fyrir um aš einn ašalbankastjóri skyldi starfa viš bankann og einn ašstošarbankastjóri. Bankastjóri Sešlabanka Ķslands er Mįr Gušmundsson, en hann var skipašur 20. įgśst 2009. Ašstošarbankastjóri frį 1. jślķ 2009 er Arnór Sighvatsson. 

Bankastjórn frį upphafi:

Jóhannes Nordal 1961-1993
Jón G. Marķasson 1961-1967
Vilhjįlmur Žór 1961-1964
Sigtryggur Klemensson 1966-1971
Davķš Ólafsson 1967-1986
Svanbjörn Frķmannsson 1971-1973
Gušmundur Hjartarson 1974-1984
Tómas Įrnason 1985-1993
Geir Hallgrķmsson 1986-1990
Birgir Ķsleifur Gunnarsson 1991-2005
Jón Siguršsson 1993-1994
Steingrķmur Hermannsson 1994-1998
Finnur Ingólfsson 2000-2002
Ingimundur Frišriksson 2002-2003
Jón Siguršsson: 2003-2006
Eirķkur Gušnason: 1994-2009
Davķš Oddsson: 2005-2009
Ingimundur Frišriksson: 2006-2009
Svein Harald Ųygard: 2009-2009
Mįr Gušmundsson: 2009-

Nśverandi bankastjóri:
Mįr Gušmundsson

Ašstošarbankastjóri:
Arnór Sighvatsson

Bankarįš Sešlabankans

Sešlabanki Ķslands var upphafilega undir stjórn fimm manna bankarįšs sem kosiš var hlutfallskosningu į Alžingi. Į įrinu 2001 fjölgaši fulltrśum ķ bankarįši ķ sjö. Hlutverk bankarįšsins hefur einkum veriš aš hafa eftirlit meš starfsemi bankans, taka įkvaršanir um helstu framkvęmdir og rįša ašalendurskošanda bankans. Fyrsti formašur bankarįšs var Birgir Kjaran alžingismašur. Nśverandi formašur er Lįra V. Jślķusdóttir.

Formenn bankarįšs:

Birgir Kjaran 1961-1973
Ragnar Ólafsson 1973-1976
Jón Skaftason 1977-1979
Ingi R. Helgason 1979-1980
Halldór Įsgrķmsson 1981-1983
Sverrir Jślķusson 1983-1984
Jónas G. Rafnar 1985-1986
Ólafur B. Thors 1986-1990
Įgśst Einarsson 1990-1994
Žröstur Ólafsson 1994-1998
Ólafur G. Einarsson 1998-2006
Helgi S. Gušmundsson, 2006-2007
Halldór Blöndal, 2007-2009
Lįra V. Jślķusdóttir, mars 2009 -


Fjöldi starfsmanna

Fjöldi starfsmanna bankans hefur tekiš nokkrum breytingum frį upphafi. Ķ lok fyrsta starfsįrsins voru starfsmenn 61. Nęstu įrin fjölgaši žeim nokkuš, reyndar alveg fram undir 1990, žegar žeir voru um 150. Eftir žaš dró śr żmissi starfsemi bankans, m.a. ķ tengslum viš gjaldeyriseftirlit, auk žess sem bankaeftirlit var flutt frį bankanum til Fjįrmįlaeftirlitsins. Ķ įrslok 2008 voru starfsmenn 124, en hafši žį fjölgaš um nokkra vegna žeirra erfišleika sem rišu yfir ķ efnahagsmįlum.

Starfsaldur

Breytingar į starfsliši voru ekki örar til aš byrja meš, en sķšustu įr hefur žaš breyst meš auknum hreyfanleika tölvumenntašs fólks og einstaklinga ķ markašstengdum störfum. Einn starfsmašur hefur veriš ķ bankanum frį upphafi.

Hśsnęši bankans

Forseti Ķslands, frś Vigdķs Finnbogadóttir, lagši hornstein aš hśsi Sešlabankans 6. maķ 1986. Sešlabankinn flutti starfsemi sķna ķ bygginguna įriš 1987. Heildargólfflötur hennar er 13 žśsund fermetrar į 7 hęšum meš jaršhęš og kjallara og er lįgbygging žį meštalin. Byggingin hefur hżst fleiri stofnanir en Sešlabankann. Reiknistofa bankanna hefur haft žar ašstöšu og ennfremur hafši Žjóšhagstofnun žar ašstöšu.