Ver­bˇlguspß

Ver­bˇlguspß Se­labanka ═slands gegnir mikilvŠgu hlutverki vi­ framkvŠmd peningastefnunnar. ═ raun mß segja a­ ver­bˇlguspß bankans gegni hlutverki nokkurs konar millimarkmi­s stefnunnar svipa­ og markmi­i­ um st÷­ugt gengi ß­ur. ┴stŠ­an er s˙ a­ vÝki ver­bˇlga sem spß­ er umtalsvert frß ver­bˇlgumarkmi­inu kallar ■a­ ß a­ger­ir Se­labankans me­ svipu­um hŠtti og ■egar gengi krˇnunnar lŠkka­i e­a hŠkka­i ß­ur, ■egar st÷­ugt gengi var millimarkmi­ peningastefnunnar. ŮvÝ er mikilsvert a­ ver­bˇlguspßr sÚu eins vel ˙r gar­i ger­ar og kostur er.

Ver­bˇlguspßr byggjast ß t÷lfrŠ­ilegu mati ß sambandi ver­bˇlgu og nokkurra hagstŠr­a sem taldar eru hafa ßhrif ß ver­bˇlguna e­a eru a.m.k. undanfari hennar, auk ■ess sem oft er lagt mat ß ßhrif sÚrstakra a­stŠ­na sem lÝklegt er a­ hafi ßhrif ß ver­lags■rˇun nŠstu missera. Breytingar ß launum og gengi krˇnunnar eru ■Šr hagstŠr­ir sem reynslan sřnir a­ standi Ý hva­ nßnustum tengslum vi­ ver­bˇlgu. SlÝk tengsl mß finna Ý ÷llum hef­bundnum haglÝk÷num af ßkv÷r­unarstŠr­um ver­bˇlgu og mß rekja til ver­lagningar fyrirtŠkja sem selja v÷ru og ■jˇnustu ß marka­i og nota til ■ess a­keypt a­f÷ng Ý formi vinnuafls og innfluttra a­fanga, auk ■ess a­ standa Ý samkeppni vi­ sambŠrilegar innfluttar afur­ir.*

A­ meta ver­lagshorfur ˙t frß samb÷ndum launa, gengis og ver­lags er a­ ■vÝ leyti ˇfullnŠgjandi a­ a­fer­in beinist ekki a­ rˇt vandans, ■.e.a.s. umframeftirspurn ß innlendum v÷ru- og vinnumarka­i sem hefur ßhrif ß launa- og gengis■rˇun. HagfrŠ­isvi­ Se­labankans hefur ■vÝ unni­ a­ ger­ ver­bˇlgulÝkana sem taka einnig tillit til eftirspurnarßhrifa ß ver­lag.** Ůessi a­fer­arfrŠ­i er einnig hß­ takm÷rkunum ■ar sem ekki er teki­ tillit til ßhrifa ver­bˇlguvŠntinga ß ver­lag og gagnkvŠmra ßhrifa ver­lags ß eftirspurn. ŮvÝ hefur hagfrŠ­isvi­ Se­labankans hafi­ ■rˇun heildstŠ­s ■jˇ­hagslÝkans sem tekur ß ÷llum ■essum ■ßttum.

Me­fylgjandi mynd og tafla sřna nřjustu ver­bˇlguspß Se­labanka ═slands frß febr˙ar 2012. Ver­bˇlguspß Se­labankans er einnig bygg­ ß ■jˇ­hagsspß bankans sem er birt Ý greininni um ver­bˇlguhorfur og stefnuna Ý peningamßlum Ý Peningamßlum 2012/2.

 

 

* DŠmi um slÝkar rannsˇknir eru t.d. greinar Gu­mundar Gu­mundssonar, „T÷lfrŠ­ik÷nnun ß ver­bˇlgu ß ═slandi“, FjßrmßlatÝ­indi, 37:1 (1991), bls. 43-53, Andersens og Mßs Gu­mundssonar, „Inflation and disinflation in Iceland“, Se­labanki ═slands, Working Papers, nr. 1 og ١rarins G. PÚturssonar, „Price determination and rational expectations“, International Journal of Finance and Economics, 3, bls. 157-167, og „Wage and price formation in a small open economy: Evidence from Iceland“, Se­labanki ═slands, Working Papers, nr. 16.

** Sjß grein ١rarins G. PÚturssonar, „Wage and price determination in a small open economy: Evidence from Iceland“, Se­labanki ═slands, Working Papers, nr. 16.